Irlandzkie cierniki

Marcin Graczyk
fot. Marcin Graczyk

Trudności akwarysty na zarobkowej emigracji

Akwarystyka to zajęcie dość szczególne, bo wymagające odpowiedniego miejsca i zaplecza, o które dość trudno goniąc za groszem gdzieś na obczyźnie. Każdy prawdziwy akwarysta jednak nie poddaje się i najczęściej kombinuje jak obcować z tym małym szklanym światem nawet wtedy, gdy napotyka na drodze wiele nieprzewidywalnych trudności. Jak na prawdziwego akwarystę przystało (bo za takowego się uważam) bez wahania zakupiłem zbiornik. Na początek niewielki. Interesuje się akwarystyką zimnowodną więc wybór padł na cierniki.

Ciernik

Po dokładniejszym przyjrzeniu się łatwo stwierdzić że oglądana ryba to samiec.

Ciernik – ryba „kosmopolityczna”

Występowanie omawianego gatunku obejmuje szeroki zakres długości i szerokości geograficznych. Cierniki zasiedlają Może Białe, wybrzeża Skandynawii, Europę zachodnią i Wyspy Brytyjskie. Występuje w Morzu Czarnym, Bałtyku a także wodach śródlądowych Azji.

Wody zamieszkiwane przez kolczaste maluchy

Pierwsze moje spotkanie z tymi rybami w Irlandii miało miejsce w parkowym strumieniu, zasilającym staw przeznaczony dla pstrągów. Strumień ten wydał mi się bardzo nietypowym miejscem dla tego gatunku. Po pierwsze zbyt szybki nurt, a po drugie bardzo dużo szczątków organicznych pochodzących z różnego rodzaju drzew szpilkowych (w parku znajduje się mnóstwo żywotników, cedrów, cyprysów itd., których gałęzie wpadają wprost do wody, prawdopodobnie zmieniają jej parametry fizykochemiczne, powodując prawie zupełny brak roślinności zanurzonej). Mimo pozornych przeciwności biotopu populacja cierników okazała się bardzo liczna. W późniejszym czasie przekonałem się, że występują tu również wszędobylskie okonie i raki pręgowane (te drugie są naprawdę bardzo liczne). Drugim nieco bardziej typowym dla cierników biotopem na terenie pobliskiego parku były stawy, w których jednak jak na ironię, cierniki nie są wcale takie liczne.

Niewielki strumień w parku na peryferiach Dublina.

W tym właśnie miejscu udało mi się znaleźć innego mieszkańca słodkiej wody – raka pręgowanego.

Rak pręgowany

Wymagania środowiskowe
Cierniki zasiedlają wszelkiego rodzaju zbiorniki wodne, począwszy od zakwaszonych bajorek a skończywszy na wodach morskich. Unikają tylko wody o silnym nurcie. Preferują siedliska, o obfitej roślinności wodnej, która zapewnia tym ciekawym rybom schronienie oraz budulec na gniazda. Ciernik dzięki swojej plastyczności w stosunku do warunków bytowych jest często jedynym mieszkańcem zasiedlanych zbiorników.

Typowy Irlandzki staw na terenie parku.

Zakola niewielkich cieków z nieco wolniejszym nurtem to ulubione miejsce gdzie cierniki w niewielkich stadkach poszukują pokarmu.

Bystry nurt skutecznie odstrasza małych kolczastych irlandczyków.

W akwarium

Cierniki w naturze i cierniki w akwarium to dwa absolutnie odrębne tematy. O ile w naturalnym środowisku ryby te ograniczają swoje potrzeby do ekstremalnego niemal minimum, o tyle w sztucznym zbiorniku możemy napotkać na nieoczekiwane trudności. Te niewielkie ryby mają, jak się okazuje dość znaczne wymagania tlenowe i potrzebują chłodnej wody, co często jest trudne do osiągnięcia (osobiście wybieram najchłodniejszy kąt mieszkania jednak nie zawsze to wystarcza). Drugim mankamentem związanym z tą rybą w akwarium, jest fakt, iż nie przyjmuje ona żadnego suchego pokarmu i wymaga urozmaiceń w diecie, co może okazać się przeszkodą dość trudną do pokonania. Poza wspomnianymi trudnościami, cierniki posiadają same zalety. Są nieduże, idealne jako obiekt akwarystycznej pasji, ciekawie się poruszają, mają bardzo pokazowe tarło oraz rozwiniętą fazę opieki nad potomstwem, posiadają bardzo ciekawy kształt ciała, a samce w okresie rozrodczym przybierają jaskrawo czerwoną szatę godową.

Płytkie wody są często odwiedzane przez kaczki

 

Uwagi na temat żywienia
Jak już wspomniałem pokarm suchy jest ignorowany. Dobrym pokarmem są siekane dżdżownice, rozwielitki, jętki i ochotki oraz larwy innych drobnych, wodnych owadów. Należy pamiętać by natychmiast usuwać pozostałe po jedzeniu resztki. W tym przypadku może to być sprawa życia i śmierci naszych podopiecznych. Ze względu na wspomniane wyżej wymagania tlenowe, resztki na dnie, na które czasem możemy sobie pozwolić hodując np. karasie, w tym wypadku są absolutnie nie do przyjęcia. Karmiąc larwami owadów pochodzącymi z naturalnych zbiorników warto dokładniej przejrzeć to, czym karmimy, uważając by nasi podopieczni nie stali się pokarmem dla własnego obiadu. Może to mieć miejsce, gdy przez przypadek złapiemy larwę ważki lub drapieżnego chrząszcza. Karmienie wyłącznie żywym pokarmem niesie jeszcze jedno ryzyko, które zawsze należy mieć na uwadze – choroby. Bezwarunkowo każdy żywy pokarm należy przed podaniem poddać odkażeniu choćby roztworem soli kuchennej. Polecam również dodatek tego „specyfiku” do wody, w której żyć będą cierniki.
Z życia rodzinnego – „ojciec samotnie wychowujący dzieci”
Do bardzo ciekawych cech behawioru ciernika należy sam rozród. Początek godów ma miejsce, kiedy temperatura wody nieznacznie przewyższa 10 stopni. Cierniki, które wcześniej tworzyły stadka różnej wielkości zaczynają się rozpraszać. Często w poszukiwaniu terytoriów samce zasiedlają nawet rowy melioracyjne, co miałem okazję obserwować wśród rodzimych populacji. Wraz z coraz cieplejszymi dniami, a co za tym idzie wyższą temperaturą wody samce coraz zacieklej bronią wybranego kawałka dna, na którym budują swoje gniazdo. Gniazdo posiada wejście i wyjście, i jest kunsztownie sklejane specjalną wydzieliną wytwarzaną przez organizm samca. Samiec jest w pełni wybarwiony i przystępuje do wabienia samic. Samica gotowa do tarła podąża za samcem. Po złożeniu jaj jest natychmiast przepędzana przez partnera. Samiec powtarza całe uwodzenie i akty płciowe jeszcze z kilkoma samicami, po czym przystępuje do troskliwej opieki nad jajami. Opieka polega na oczyszczaniu ikry i obronie przed innymi samcami, które często wykradają jaja sowim rywalom. Samiec opiekuje się młodymi aż do osiągnięcia przez nie samodzielności, po czym opuszcza je i może wtedy nawet dochodzić do kanibalizmu. Samodzielne małe rybki tworzą niewielkie stadka ułatwiające im wyszukiwanie pokarmu i dające bezpieczeństwo.

Oto terytorium jednego z samców (gniazdo znajduje się w centrum zdjęcia)

Młody ciernik jest prawie niewidoczny na tle humusowego dna.

Leave A Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *